donderdag 14 april 2016 - Onlangs verscheen een nieuw boek in de serie informatieve boeken over de Oude & Nieuwe Kerk. Ditmaal over de bijzondere gebrandschilderde ramen van Joep Nicolas in de Oude Kerk.

Sinds het begin van de 15e eeuw heeft de Oude kerk in Delft gebrandschilderde ramen gekend, maar vanaf de tweede helft van de 17e eeuw moest de oudste kerk van Delft het weer helemaal zonder deze kleurrijke glazen stellen, als gevolg van de rampen die de stad troffen. Pas in de twintigste eeuw is daar weer verandering in gekomen en tussen 1956 en 1972 werden 27 glas-in-loodramen door Joep Nicolas gemaakt. Vanaf volgende week is het boek exclusief verkrijgbaar in de winkels van de Oude en Nieuwe Kerk.

In 1406 werd voor het eerst een gebrandschilderd raam in de Oude Kerk geplaatst, maar het is het niet bekend welke voorstelling er was afgebeeld. Wel zeker is dat er meerdere gebrandschilderde ramen in de kerk zijn aangebracht, maar helaas zijn deze allemaal verloren gegaan bij de twee grote stadsrampen die Delft troffen: de stadsbrand van 1536 en de ontploffing van het kruithuis in 1654. Na de Tweede Wereldoorlog werd pas het initiatief genomen om de Oude Kerk opnieuw van glas-in-loodramen te voorzien. In de Nieuwe Kerk waren al in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw verschillende gebrandschilderde ramen aangebracht.

Vorig jaar is begonnen met de ontwikkeling van een boekenserie over de Oude & Nieuwe Kerk. Als eerste verscheen het boekje ‘Monumenten & Koninklijke Grafkelders in de Nieuwe Kerk’. De nieuwe uitgave ‘De 27 Delftse glazen van Joep Nicolas in de Oude Kerk’ ziet dus nu het licht en wordt in eigen beheer uitgegeven door de Oude en Nieuwe Kerk. Het omvat 168 pagina’s en is zeer rijk geïllustreerd met kleurenfoto’s die veel details van de ramen laten zien, die – rondwandelend door het eeuwenoude gebouw – nauwelijks met het blote oog te ontwaren zijn, door de ongemakkelijke hoogte tot waar de glazen vaak reiken.

Hoe zijn de foto’s gemaakt?
Wilco Blaak, Hoofd Oude en Nieuwe Kerk, weet daar het nodige van: ‘Afgelopen voorjaar hebben we alle ramen van de Oude Kerk gefotografeerd. Hiervoor is een hoogwerker in de kerk geplaatst. Zo konden we dichtbij de meeste ramen komen en ook de details op grote hoogte fotograferen. Dat was nog best lastig en ook wel een beetje spannend. De hoogste ramen bevinden zich op bijna 25 meter. Als je dan in een wiebelend bakje staat is het nog een hele klus om de ramen goed op de foto te krijgen. Maar het eindresultaat mag er zijn.

De 27 glas-in-loodramen, vertellen elk een eigen verhaal en zijn te beschouwen als het levenswerk van de vermaarde glazenier Joep Nicolas, oorspronkelijk uit Limburg, maar later genaturaliseerd tot Amerikaans staatsburger. In het boekje staat een uitgebreide beschrijving van het leven en werken van deze katholieke kunstenaar die het werd vergund om in een protestantse kerk zijn religieuze opvattingen in kleurrijk glas te vatten. Nicolas vertelde later dikwijls in interviews, dat zijn antwoord op de vraag of hij die opdracht zou willen aanvaarden luidde: ‘Maar weet u wel, dat ik katholiek en Amerikaan ben?’ Men gaf daar niet om. Verwijzend naar de toentertijd moderne expressionistische stijl van action painting en Cobra, vond men het belangrijker, dat Nicolas met zijn schilderstijl de kerk niet zou ‘bederven’

Naast dit soort anekdotes is het boekje rijk gevuld met historische gegevens over de Oude Kerk en met – natuurlijk – een uitgebreide opsomming van alle voorstellingen die op de ramen staan afgebeeld. De prachtige kleuren maken diepe indruk. De ramen in de Oude Kerk zijn zeer kleurrijk; van okergeel tot hemelsblauw, van dieprood tot donkergroen. De meeste vertolken bekende Bijbelverhalen, zoals ‘de gelijkenis van de verloren zoon’ of ‘Mozes in het biezen mandje’. Maar er is ook een aantal boeiende gedenkramen te zien, zoals het Bevrijdingsraam en het Wilhelminaraam.

Wilco: ‘We krijgen elk jaar in de Nieuwe en de Oude Kerk zo’n 250.000 bezoekers en vaak kregen we de vraag naar extra informatie over de kerk, de ramen, de grafkelders en de monumenten. Daarom zijn we begonnen met deze brochureserie. Dit boekje is natuurlijk een prachtig overzicht van de bijzondere ramen van Joep Nicolas in de Oude Kerk van Delft. Vooral Janneke van Zanten heeft daar heel veel tijd aan besteed, voor haar uitgebreide onderzoek en het schrijven van het merendeel van de teksten.’

Mattie Mostert


AANBIEDING
‘De 27 Delftse glazen van Joep Nicolas’ is vanaf half maart beschikbaar in de winkels van de Oude en Nieuwe Kerk en kost € 12,95. Ook is daar het boekje ‘Monumenten & Koninklijke Grafkelders’ nog beschikbaar voor € 7,95. Wie beide boeken tegelijk aanschaft krijgt een mooie korting, in plaats van € 20,90 betaalt u € 17,50. De opbrengst van beide boeken komt ten goede aan het restauratie- en onderhoudsfonds.